Τεύχος 1, Μάιος 2007

Πρόσβαση του Κοινού σε Πληροφορίες για το Περιβάλλον: συμμορφώνονται οι Αρχές;
Γράφει η Άννα Χασσάπη

Ποια ουσία θα είχε άραγε το εκλογικό μας δικαίωμα εάν δεν είχαμε την ευχέρεια ουσιαστικής ενημέρωσης για τους υποψήφιους και τις θέσεις τους; Ποια ουσία θα είχε κάθε απόφαση που παίρνουμε σαν ελεύθεροι άνθρωποι καθημερινά εάν  την παίρναμε στα τυφλά αφού τα σχετικά στοιχεία μας διέφευγαν; Κι όμως, όσοι από εμάς επηρεαζόμαστε  από τα όσα συμβαίνουν στο  Περιβάλλον μας στερούμαστε του δικαιώματος πληροφόρησης διότι η πλήρης εφαρμογή του περί Πρόσβασης του Κοινού σε Πληροφορίες που είναι Σχετικές με το Περιβάλλον Νόμου αρ. 119(1) που είχε ψηφίσει η Βουλή το 2004, ακόμη δεν έχει προχωρήσει.

Με Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου έχει σταλεί σε όλα τα κυβερνητικά τμήματα εγκύκλιος με την οποία προτρέπονται όλες οι δημόσιες αρχές όπως συμμορφωθούν με το άρθρο 6 του προαναφερόμενου νόμου. Το Υπουργικό Συμβούλιο έχει επίσης καθορίσει διορία δύο μηνών για την πλήρη συμμόρφωση με τις πρόνοιες του άρθρου 6, σύμφωνα με τις οποίες, όλες οι «δημόσιες αρχές» έχουν υποχρέωση να παρέχουν σε οποιοδήποτε αιτητή πληροφορίες, που είναι σχετικές με το Περιβάλλον, χωρίς ο αιτητής να οφείλει να επικαλεστεί ή να αποδείξει συμφέρον. Παράλληλα, κάθε δημόσια αρχή είναι υποχρεωμένη να: καθορίσει ένα υπεύθυνο ενημέρωσης, παρέχει καθορισμένο χώρο όπου ο πολίτης θα μπορεί να εξετάζει τις απαιτούμενες πληροφορίες  και να τηρεί μητρώα ή καταλόγους πληροφοριών. Μετά την λήξη της προθεσμίας αυτής θα δοθεί δημοσιότητα στα δικαιώματα που έχει δημιουργήσει ο νόμος αυτός για τον πολίτη.

Μία άλλη πτυχή του εν λόγω νόμου που δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί είναι αυτή σχετικά με τη μορφή στην οποία παρέχουν οι αρχές τις πληροφορίες και η ευκολία αναπαραγωγής των πληροφοριών αυτών. Το άρθρο 2 του Νόμου προνοεί πως η δημοσία αρχή είναι υπόχρεη να παρέχει τις πληροφορίες «υπό μορφή ή τύπο που επιτρέπει την εύκολη αναπαραγωγή και πρόσβαση με τεχνολογίες επικοινωνιών μέσω υπολογιστή ή με άλλα ηλεκτρονικά μέσα».  Επί του παρόντος όμως, σημαντικές περιβαλλοντικές πληροφορίες, όπως οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν δημοσιεύονται στο διαδίκτυο. Για να διαβάσει τις μελέτες αυτές ο πολίτης πρέπει να επισκεφτεί την αρμόδια αρχή στη Λευκωσία και να τις μελετήσει  επί τόπου, αφού η φωτοτύπιση τους δεν επιτρέπεται  (παρά το γεγονός πως ο Νόμος προνοεί την εύκολη αναπαραγωγή).

Ο περί Πρόσβασης του Κοινού σε Πληροφορίες που είναι Σχετικές με το Περιβάλλον Νόμος είχε υιοθετηθεί στα πλαίσια της εναρμόνισης με την Οδηγία 2003/4/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έχει εγκρίνει την Σύμβαση για την πρόσβαση σε πληροφορίες, την συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα, γνωστή ως Συνθήκη του Άαρχους. Πέρα από την κατοχύρωση του δικαιώματος πρόσβασης του κοινού στις περιβαλλοντικές πληροφορίες,  η  Συνθήκη του Άαρχους προωθεί την συμμετοχή του κοινού στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που έχουν συνέπειες για το περιβάλλον και την διεύρυνση των όρων πρόσβασης στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα.
Ο πρώην Γενικός  Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, κ. Κόφι Αννάν έχει χαρακτηρίσει την Συνθήκη του Άαρχους ως το «πιο φιλόδοξο εγχείρημα περιβαλλοντικής δημοκρατίας που έχει ληφθεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ». Αρχές όπως η διαφάνεια, η συμμετοχή του πολίτη στη λήψη αποφάσεων  και η δικαιοσύνη είναι άλλωστε βασικά στοιχεία της δημοκρατίας . Άρα, η σωστή εφαρμογή του Νόμου αρ. 119(1) επιβάλλεται όχι μόνο για λόγους προστασίας του Περιβάλλοντος αλλά και για λόγους προστασίας της δημοκρατίας μας.

Μέσα στα πλαίσια του Νόμου  «δημόσια αρχή» περιλαμβάνει κάθε κυβερνητική ή άλλη δημόσια υπηρεσία, οποιοδήποτε πρόσωπο εκτελεί δημόσια διοικητικά καθήκοντα και οποιοδήποτε πρόσωπο ασκεί καθήκοντα ή αρμοδιότητες δημόσιας αρχής, ή παρέχει δημόσιες υπηρεσίες σχετικές με το περιβάλλον. «πληροφορία σχετική με το περιβάλλον» περιλαμβάνει κάθε στοιχείο σε γραπτή, οπτική, ακουστική, ηλεκτρονική ή άλλη υλική μορφή σχετική με - Την κατάσταση στοιχείων όπως ο αέρας/ ατμόσφαιρα, το νερό, το έδαφος, το τοπίο και φυσικές τοποθεσίες - Παράγοντες όπως οι ουσίες, η ενέργεια, ο θόρυβος, οι ακτινοβολίες, τα απόβλητα, οι εκπομπές και οι απορρίψεις στο περιβάλλον - Μέτρα όπως νομοθεσίες, διοικητικά μέτρα (πολιτικές, σχέδια, προγράμματα, περιβαλλοντικές συμφωνίες και δραστηριότητες) - Εκθέσεις για την εφαρμογή περιβαλλοντικής νομοθεσίας - Αναλύσεις κόστους-ωφέλειας - Κατάσταση ανθρώπινης υγείας και ασφάλειας

Public Access to Environmental Information: are the Authorities in Compliance with the Law?
By Anna Hassapi
What would be the value of our electoral right if we had no access to substantial information about the candidates and their views? What would be the value of any decision we make as free-thinking individuals if we were kept ignorant and oblivious to the relevant facts and issues? In fact, all of us who are affected by what is happening to our Environment are deprived of the right to access information because
the full application of the law on the Public's Access to Environmental Information 119(1) which the Parliament passed in 2004 has yet to materialise.
Following a Decision by the Council of Ministers, a circular has been sent out to all government departments urging them to comply with article 6 of the above-mentioned law. The Council of Ministers has also given government departments a deadline of two months to fully comply with the requirements of article 6. According to this article all "public authorities" must provide information related to the Environment to any applicant, without the applicant having to claim or prove stakeholder status. In addition, all public authorities are required to: appoint a person responsible for providing information, provide space where citizens can examine information, and keep records, lists and registers. After the expiration of the deadline set by the Council of Ministers, the new rights the law has created for the citizens will be publicized.
Another aspect of this law which is yet to be applied is that related to the form in which the authorities must provide the information and the ease with which people can copy this information. Article 2 of the law provides that public authorities must provide information "in a form that allows the easy reproduction and access with communication technology through computers or other electronic means". At present, significant environmental information such as environmental impact assessments (EIAs) are not published on the internet. The only way a citizen can view an EIA is by visiting the authority in Nicosia and reading it on the spot as photocopying is not allowed (despite the fact that the law requires easy reproduction).
The law on the Public's Access to Environmental Information 119(1) was passed as part of the adoption of Directive 2003/4/EC of the European Union on the access to environmental information. The European Community has approved the Convention on the access to environmental information, public participation and environmental justice, known as the Aarhus Convention. Beyond upholding the right to access environmental information, the Aarhus Convention promotes public participation in decision-making with consequences on the environment, as well as the widening of access to justice for environmental matters.
The former Secretary-General of the United Nations, Mr Kofi Annan described the Aarhus Convention as "the most ambitious venture in environmental democracy undertaken under the auspices of the United Nations". Principles such as transparency,
justice, and citizen participation in decision-making are essential components of democracy. Therefore, the correct application of Law 119(1) is imperative not only for the protection of the Environment, but also for the protection of our democracy.

Γίνε Φίλος

Για να γίνεις φίλος κάνε κλικ εδώ

Αρχείο

Κάνε κλικ εδώ για τα παλιά τεύχη του περιοδικού μας

Ενδιαφέρουσες Συνδέσεις

Επικοινωνία

Οι εισηγήσεις και παρατηρήσεις σας είναι ευπρόσδεκτές! Επικοινωνήστε μαζί μας στο info@terracypria.org