Τεύχος 3, Σεπτέμβριος 2007

The Akamas Debacle: The Sustainable Administration Of Our Natural Wealth.
By Artemis Yiordamli

Much has been written in the press lately on the Akamas Development Plan, the local objections to the Plan's provisions and the "behind the scenes" bargaining on the fate of Akamas. The region is one of the last places on our island to have survived the grip of "Cyprus-style development" aka unchecked destruction followed by unchecked construction. Akamas is a national treasure not only because of its rich biodiversity, but also for its cultural and landscape value; its picturesque villages, its people and its varied views.

We would like to clarify that as a Foundation, we are neither opposed to development in general nor to the development of Akamas in particular. We do, however, propose a form of development that is referred to as «sustainable" and in addition to economic benefits, does not impose a heavy cost to biodiversity, to aesthetics in terms of landscape, and to the fate of future generations and their right to enjoy this special place.

Many of us use the term "sustainable development", but fail to explain ourselves, leading to confusion and a feeling by locals that pretentious city-dwellers who know nothing about the countryside are once again trying to impose their inexplicable value systems. Sustainable development includes economic development, as well as referring to environmental and social criteria. It aims to direct development on a path that does not interfere with the quality of life of future generations, and does not allow a single generation to deplete the resources that were created by processes spanning hundreds of years.

One way of conserving a significant natural site such as Akamas is the NATURA 2000 designation, which allows for certain degrees of development, displaying how conservation and development are not mutually exclusive. Natura designation protects an area's biodiversity, without preventing development activities in the countryside, as long as these do not interfere with biodiversity conservation. Natura designation may thus be viewed as a means towards the right sort of development, encompassing a wide range of activities that involve the active participation of locals. The designation of an area as a Natura site also promotes the area as an attraction, since visitors are thus made aware of its significant value.

By the term "biodiversity" we mean the variability among living organisms from all sources including, interalia, terrestrial, marine and other aquatic ecosystems and the ecological complexes of which they are part; this includes diversity within species and of ecosystems. An area's biodiversity refers to all the species that live there, including rare or endangered species.
                                                               
      Why Akamas Should Be Saved

• for its 230 kms of natural, coastland, the last of its kind on the island
• For its beaches that provide nesting grounds for green and loggerhead turtles (Chelonia mydas and Caretta caretta). These turtles are genetically disposed to return to the same beach each year to lay their eggs.
• The area is exceptionally rich in biodiversity and provides a habitat for flora and fauna, which is in some case endemic, rare or protected under the Bern Convention. Endemic are those species that are found only in Cyprus e.g. varieties of orchid species.
• for its importance as a landfall on one of the main eastern Mediterranean migratory flyways (it is officially classed as an IBA - Important Bird Area by Birdlife International)
• for its sea caves and sand dunes
• for its panoramic vistas from the coast to 600 m. high, where pine  forest and small villages dot the skyline
• for its typical Mediterranean maquis forest, composed of juniper and  low growth vegetation.
• for its five spectacular gorges, each with its own microclimate  and habitats
• for its dramatic cliff tops, where sea-birds breed. 
• for its mosaic of diverse views: forest, beach, grazing grounds, gorges, villages.
• for the tales and legends connected to the area, with Rigaina, Adonis, Aphrodite and the pirate ships frozen in time.
• for the pleasure it will provide to current and future generations.
• for its role as a 'pole of attraction' of high quality tourism by representing perhaps  "the last Homeric landscape" in the Mediterranean

Our vision has been for all this natural wealth to become a main source of income for the area's inhabitants through the creation of a national park. We must all realise, however, that for such a site to retain its value, respect for its identity and the right management are essential. We have heard long arguments that such a park would be elitist without unrestricted access to the area, with comfortable roads for automobiles. It is, however, well-known that in nature parks the best experiences are gained by walking, and where vehicles are used, these are usually provided by the park's administration, are custom-made for better viewing, and follow certain routes. In Cyprus, the insistence on tarmacked roads does not aim to serve the nature-lover, but hides another ulterior motive: where there's a road, there's also construction development.

Regarding the latest Akamas Development Plan, issued by the Council of Ministers, the position of the Laona Foundation and of Terra Cypria includes the following points:

• Despite containing many positive aspects, these decisions do not specify what status Akamas will take: National Park? Natura 2000 area? Biosphere? We feel it all three could co-exist depending on the particular aspects of a site and the conservation objectives
• We agree with the concept that development should be around the villages and not in the open countryside. Closer attention, however, should be paid to proposals for "improvements". For example, the typology of Cypriot villages does not include the characteristic of a big central square, so we do not agree with the excessive emphasis given to the creation of expensive central squares, when we could use the money to showcase other valuable points in the village.
• Development should not just focus on tourism. We applaud the reference to agricultural development, which indicates that we should not just focus on tourist development and ignore the area's other potential.
• Nature protection measures should be just as specific as development measures in the Natura 2000 network and the Habitats and Birds Directives, and should cover all those areas on scientific/ecological grounds .We regret that we have yet to see an official proposal for a Special Protection Area for birds. It seems that the authorities are trying to limit this zone.
• Anti-environmental measures should not be promoted, e.g. the road from Inia to the coast and the creation of a community centre at a small distance from the turtle nesting grounds, where darkness and tranquillity are required.  The proposed community centre should be nothing more than an information and comfort point for visitors and should close at night. We are strongly against the use of this centre as: a cafe/tavern, hosting weddings and other celebrations, requiring an accompanying parking lot, with all the accompanying negative impacts that will arise from noise, loud music, lights etc.
• We believe that sufficient compensation measures should be provided to the local inhabitants affected by the Akamas Development Plan, and we have already submitted various proposals to attract people to the villages and improve the locals' quality of life.

As a Foundation we believe that the promotion of sustainable development in Akamas will not only protect biodiversity in the area, but also promote the sustainable wellbeing of its inhabitants.

 

 

Ακάμας: Βιώσιμη Διαχείριση Του Φυσικού Μας Πλούτου

Τον τελευταίο καιρό πολλά έχουν γραφτεί για το Διαχειριστικό Σχέδιο του Ακάμα,  για τις αντιρρήσεις των κατοίκων και για το παρασκήνιο γύρο από το θέμα αυτό. Ο Ακάμας είναι μία από τις τελευταίες περιοχές που διέφυγαν της ραγδαίας και μη ορθολογικής οικοδομικής ανάπτυξη που παρουσιάζεται τις τελευταίες δεκαετίες στην Κύπρο. Αποτελεί φυσικό θησαυρό για το νησί μας, όχι μόνο για τη πλούσια βιοιποικιλότητά που παρουσιάζει, αλλά επίσης για την πολιτιστική του αξία, τα μοναδικά σε ομορφιά χωριά του, τα ξεχωριστά του τοπία και τους κατοίκους του.

Θα θέλαμε να διευκρινίσουμε ότι ως Ίδρυμα, δεν αντιτιθέμεθα ούτε στην ανάπτυξη του νησιού μας γενικά, ούτε στην ανάπτυξη της περιοχής του Ακάμα ειδικά. Αυτό που εμείς προτείνουμε είναι ένα είδος ανάπτυξης που λέγεται «αειφόρος» ή «βιώσιμη» και που μαζί με τα οικονομικά οφέλη θα δώσει σημασία στη φυσική βιοποικιλότητα, στο τοπίου και στις ανάγκες των μελλοντικών γενιών που έχουν και αυτές δικαίωμα ν' απολαύσουν αυτό το μοναδικό χώρο.

Πολλοί από μάς χρησιμοποιούμε τον όρο «βιώσιμη ανάπτυξη», αναφερόμενοι στην ανάπτυξη που πρέπει να τύχει η περιοχή, χωρίς να μπορούμε να τον προσδιορίσουμε, οδηγούμαστε έτσι σε σύγχυση και οι ντόπιοι αισθάνονται ότι οι επιτηδευμένοι κάτοικοι της πόλης που δεν γνωρίζουν πολλά για τη ζωή στην ύπαιθρο προσπαθούν για ακόμα μία φορά να επιβάλουν το δικό τους σύστημα αξιών στους τόπακες.

Η βιώσιμη ανάπτυξη περιλαμβάνει την οικονομική ανάπτυξη καθώς επίσης και την ανάπτυξη που συντελείται με βάση περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια. Σκοπός της είναι η ανάπτυξη με τρόπο που να μην επηρεάζει ανεπανόρθωτα την ποιότητα ζωής των μελλοντικών γενιών και να μην εξαντλεί μέσα σε μια γενιά πόρους που δημιουργήθηκαν στη διάρκεια εκατοντάδων χρόνων.

Μια μορφή προστασίας ενός αξιόλογου φυσικού χώρου όπως του Ακάμα είναι η ένταξή του στο Δίκτυο Φύση 2000 που επιτρέπει συγκεκριμένο βαθμό και τρόπο ανάπτυξης αποδεικνύοντας πως η προστασία του περιβάλλοντος  και η ανάπτυξη μπορούν να συνυπάρξουν. Το Δίκτυο Φύση 2000 προστατεύει μεν τη φυσική βιοπικοιλότητα μία περιοχής αλλά χωρίς να εμποδίζει αναπτυξιακές δραστηριότητες στην ύπαιθρο, φτάνει αυτές να χωροθετούνται και να εκτελούνται με τρόπο που να μην επηρεάζει τους οικοτόπους και τα είδη της. Από αυτή την οπτική γωνία το Δίκτυο Φύση 2000 αποτελεί ένα εργαλείο μέσω του οποίου μπορούμε να οδηγηθούμε σε σωστή μορφή ανάπτυξης, περικλείοντας ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων στις οποίες εμπλέκονται και οι κάτοικοι. Η ένταξη μιας περιοχής στο Δίκτυο αποτελεί επίσης ένα τρόπο θετικής προβολής του, διότι ο επισκέπτης αναγνωρίζει ότι για να πάρει τον χαρακτηρισμό «Natura site» πρόκειται για αξιοσημείωτη περιοχή.

Η βιοποικιλότητα είναι η ποικιλομορφία όλων των ζωντανών οργανισμών -συμπεριλαμβανομένων των χερσαίων, θαλάσσιων και υδάτινων οικοσυστημάτων που υπάρχουν. Όταν μιλούμε για πλούσια βιοποικιλότητα μιας περιοχής εννοούμε ότι εκεί διαβιούν πολλά και διαφορετικά είδη. Σ'αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται σπάνια ή απειλούμενα είδη.

Γιατί πρέπει ο Ακάμας πρέπει να σωθεί

• Για τα 230Km φυσικής ομορφιάς, για τις μοναδικές του παραλίες, τις τελευταίες του είδους στο νησί
• Για τις παραλίες του όπου φωλιάζουν και αναπαράγονται δύο είδη θαλάσσιων χελωνών που κάθε χρόνο επιστρέφουν στην ίδια παραλία ,γιατί έτσι είναι διαμορφωμένος ο γενετικός τους κώδικας (DNA) για να γεννήσουν τα αυγά τους ( η καρέττα καρέττα και η πράσινη)
• Για τη πλούσια πανίδα και χλωρίδα του, η οποία συμπεριλαμβάνει διάφορα ενδημικά είδη, δηλαδή είδη που απαντούνται μόνο στην Κύπρο, όπως διάφορα είδη ορχιδέας.
• Για τη σημασία που έχει ως τόπος φιλοξενίας μεταναστευτικών πουλιών από την κεντροδυτική Μεσόγειο (ο Ακάμας συγκαταλέγεται επίσημα μέσα στον κατάλογο Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά, Important  Bird Area (ΙΒΑ) του Διεθνούς Πτηνολογικού Συνδέσμου)
• Για τα γεωμορφόματα του και τις απότομες πλαγιές του, στις οποίες και αναπαράγονται πουλιά
• Για τη πανοραμική του θέα από την ακτή μέχρι το οροπέδιο ύψους 600μ
• Για τις θαλάσσιες σπηλιές και τους αμμόλοφούς του
• Για το τυπικό μεσογειακό του δάσος, που αποτελείται από πεύκα, αόρατους (juniper) και χαμηλή βλάστηση
• Για τo μοναδικό μωσαϊκό που συνθέτουν τα διαφορετικά τοπία:  δάσος, παραλία, βοσκοτόπια, φαράγγια, οικισμοί.
• Για τις ιστορίες και τους μύθους που συνδέονται με τη περιοχή για την Ρήγαινα, τον Άδωνη, την Αφροδίτη, και με τα πετρωμένα καράβια των πειρατών.
• Για την απόλαυση που προσφέρει στην σημερινή γενιά, αλλά και για την ευχαρίστηση που θα προσφέρει στις μελλοντικές γενιές.
• Για το ρόλο του ως «πόλος έλξης» ποιοτικού τουρισμού αντιπροσωπεύοντας « το τελευταίο Ομηρικό τοπίο» της Μεσογείου που κάθε λάτρης της Φύσης θα θέλει να επισκεφθεί.

Το όραμα μας ήταν όλος αυτός ο φυσικός πλούτος να αποτελέσει και την κύρια πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους μας με τη διαμόρφωση ενός επισκέψιμου εθνικού πάρκου. Πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι ένας τέτοιος χώρος για να παραμείνει πολύτιμος χρειάζεται σωστή διαχείριση και σεβασμό. Ακούσαμε ολόκληρες συζητήσεις για το ότι χωρίς άνετους αμαξωτούς δρόμους δεν θα έχει πρόσβαση ο καθένας. Είναι γνωστό ότι σε όλα τα φυσικά πάρκα ότι οι καλύτερες εμπειρίες αποκτώνται από τους περιπατητές, όπου η διέλευση με τα πόδια δεν είναι εφικτή, υπάρχουν ειδικά διαμορφωμένα οχήματα που παρέχονται από την διεύθυνση του πάρκου και ακολουθούν συγκεκριμένες διαδρομές. Στην Κύπρο η επιμονή στους αμαξωτούς δρόμους και στην πρόσβαση δεν είναι για την διευκόλυνση του φυσιολάτρη, αλλά κρύβει μια άλλη ενδόμυχη επιθυμία: όπου δρόμος και οικιστική ανάπτυξη.

Αναφορικά με το τελευταίο διαχειριστικό σχέδιο του Ακάμα, που κατατέθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο, οι θέσεις του Ιδρύματος Λαόνα, και του ιδρύματος Terra Cypria περιλαμβάνουν τα εξής σημεία:

• Οι αποφάσεις του Κυπριακού Υπουργικού Συμβουλίου, παρά τα θετικά στοιχεία που περιλαμβάνουν δεν αναφέρουν πιο θα είναι το προβλεπόμενο καθεστώς για τον Ακάμα: εθνικό πάρκο; Περιοχή Φύση 2000; βιόσφαιρα. Κατά την άποψή μας όλα τα πιο πάνω καθεστώτα μπορούν να συνυπάρχουν στον ίδιο χώρο αλλά πρέπει να καθοριστούν.
• Ορθά περιορίζεται η ανάπτυξη γύρο από τα χωριά και όχι μέσα στους ανοικτούς χώρους. Πρέπει όμως να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις προτεινόμενες 'αναβαθμίσεις'. Για παράδειγμα η τυπολογία των κυπριακών χωριών δεν περιλαμβάνει το χαρακτηριστικό μεγάλης κεντρικής πλατείας. Γι'αυτό δεν συμφωνούμε με την υπερβολική βαρύτητα που δίνεται στη δημιουργία πολυδάπανων κεντρικών πλατειών, ενώ θα μπορούσαν ν' αναδειχθούν άλλα αξιόλογα κτίρια ή σημεία των χωριών.
• Όλο το βάρος ανάπτυξης δεν πρέπει να εστιάζει στον τουρισμό.Επικροτούμε την αναφορά σε γεωργικές αναπτύξεις που υποδηλεί ότι οι κάτοικοι δεν θα πρέπει να ρίξουν όλη τους τη δραστηριότητα σε τουριστικές επιχειρήσεις και να παραβλέπουν άλλες δυνατότητες, όπως ποιοτικές παραγωγές, χώρους μελέτης, κτλ.
• Τα μέτρα προστασίας της φύσης πρέπει να είναι εξίσου συγκεκριμένα με τα μέτρα ανάπτυξης, αξιοποιώντας μέτρα όπως το Δίκτυο Φύση 2000 και τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για τους Οικότοπους και τα Πουλιά και πρέπει να καλύπτουν όλες εκείνες τις περιοχές που από επιστημονικής άποψης είναι  σημαντικές.
• Να μην προωθούνται αντιπεριβαλλοντικά μέτρα, όπως ο δρόμος από την Ίνια στην ακτή και η δημιουργία κοινοτικού κέντρου σε μικρή απόσταση από την περιοχή των χελωνών, όπου επιβάλλεται η ανάγκη για σκότος και ησυχία. Το προτεινόμενο κοινοτικό κέντρο θεωρούμε ότι δεν πρέπει να είναι τίποτα περισσότερο από κέντρο επεξήγησης και ανέσεων για τους περιπατητές που θα κλείνει το βράδυ. Ενιστάμεθα σοβαρά στη δημιουργία καφέ/ταβέρνας υπό το πρόσχημα βασικών εξυπηρετήσεων, όπου εν καιρώ θα δούμε τη χρήση μουσικής, την ενοικίαση του για γάμους και γλέντια, τη δημιουργία εκτεταμένου χώρου στάθμευσης, με όλες τις αρνητικές επιπτώσεις που θα προκύψουν στους βιότοπους.
• Νομίζουμε ότι θα πρέπει να δοθούν επαρκή αντισταθμιστικά μέτρα για ικανοποίηση των κατοίκων που επηρεάζονται από το Διαχειριστικό Σχέδιο Άκαμα, και ήδη υποβάλαμε διάφορες προτάσεις που θα φέρουν κίνηση στα χωριά και θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Ως Ίδρυμα πιστεύουμε πως η προώθηση του μοντέλου της αειφόρου ανάπτυξης στον Ακάμα, όχι μόνο θα προστατεύσει την βιοποικιλότητα της περιοχής, αλλά και θα προωθήσει την βιώσιμη ευημερία των κατοίκων της.

Γίνε Φίλος

Για να γίνεις φίλος κάνε κλικ εδώ

Αρχείο

Κάνε κλικ εδώ για τα παλιά τεύχη του περιοδικού μας

Ενδιαφέρουσες Συνδέσεις

Επικοινωνία

Οι εισηγήσεις και παρατηρήσεις σας είναι ευπρόσδεκτές! Επικοινωνήστε μαζί μας στο info@terracypria.org