Τεύχος 3, Σεπτέμβριος 2007

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ: o κ. Τάκης Τσιντίδης, Ανώτερος Συντηρητής Δασών, Τμήμα Δασών μιλά με την Άννα Χασσάπη

1. Τι είναι ο απολογισμός της καταστροφής απ'τις φωτιές αυτού του καλοκαιριού στη Κύπρο; Έχουν επηρεαστεί περιοχές που ανήκουν στο δίκτυο Φύση 2000;

Η φωτιές του περασμένου καλοκαιριού ήταν απ'τις χειρότερες των τελευταίων χρόνων για την ύπαιθρο και τα δάση. Έχουν καεί πάνω από 3,600 εκτάρια ιδιωτικής και κρατικής γης. Ο αριθμός αυτός είναι σχεδόν διπλάσιος από τον μέσο όρο των τελευταίων πέντε ετών. Το 2000 και 2001, βέβαια, ήταν χειρότερες χρονιές από την φετινή.

Φέτος, όμως, έχουμε επηρεαστεί και από τις πολύ αρνητικές κλιματικές συνθήκες. Είναι γνωστό ότι πρωτοφανείς πυρκαγιές έπληξαν φέτος την  Ελλάδα, Ανατολική Μεσόγειο και Νότιο Ευρώπη.

Όσον αφορά περιοχές Φύση 2000, είναι γεγονός πως κάποιες έχουν επηρεαστεί απ'τις φωτιές, όπως το Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους.

Από τα 1,200 εκτάρια που ήταν η έκταση της πυρκαγιάς, τα 260 εκτάρια ανήκουν σε περιοχές Φύση 2000, κυρίως στο Τρόοδος. Λαμβάνοντας όμως υπόψη πως η συνολική έκταση της περιοχής Φύση 2000 στο Τρόοδος ανέρχεται στα 9,000 εκτάρια, η έκταση της ζημιάς σε περιοχές Φύση 2000 δεν είναι τόσο μεγάλη.

Υπήρξαν βέβαια και άλλες μικρές πυρκαγιές στη Κοιλάδα Ξερού, Κοιλάδα Διαρίζου, στο Δάσος Πάφου και μικρές κακόβουλες φωτιές στο Δάσος Ακάμα.

2. Ποια είδη χλωρίδας και πανίδας έχουν επηρεαστεί;

Δεν έχουν επηρεαστεί κάποια σπάνια είδη. Έχει επηρεαστεί η πανίδα στο Τρόοδος και ο τόπος φωλιάσματος του αετού Bonelli, γνωστού και ως περδικοσάχινου. Ο αετός Bonelli  είναι σπάνιο είδος, με 30-40 άτομα σε όλη την Κύπρο. Ο αετός αυτός είχε 20 τόπους φωλιάσματος στην Κύπρο, ένας εκ των οποίων έχει καταστραφεί απ'τις φωτιές.

Ερπετά και άλλα βραδυκίνητα είδη, τα οποία δεν μπόρεσαν να ξεφύγουν απ'την πυρκαγιά έχουν χαθεί. Έχουν βέβαια επηρεαστεί πολλά είδη πανίδας από την αλλαγή οικοτόπου.

3. Είχε τεθεί σε κίνδυνο η βιοποικιλότητα του νησιού εξαιτίας των φωτιών;

Η πυρκαγιά είναι ένα καταστροφικό στοιχείο, αλλά και ένα φαινόμενο το οποίο προσδιορίζει οικοσυστήματα και οικοτόπους στον τόπο μας. Άρα δεν είναι κάτι που πάντα βλέπουμε αρνητικά διότι σε περιορισμένη έκταση συντείνει και στην αναζωογόνηση του δάσους.

Φέτος όμως, λόγω και των κλιματικών αλλαγών, οι πυρκαγιές πήραν υπερβολικά μεγάλες εκτάσεις, με αποτέλεσμα να υποβαθμιστεί η βιοποικιλότητα.

4. Πιστεύετε πως μπορούσε να περιοριστεί το μέγεθος της καταστροφής;

Οι φετινές καταστροφικές φωτιές δεν επηρέασαν μόνο την Κύπρο αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη, όπου και είδαμε αριθμό ρεκόρ σε φωτιές.

Μετά από εκτίμηση, φαίνεται πως στην Κύπρο διαθέτουμε ένα καλό σύστημα και καλή οργάνωση πυροπροστασίας. Χρειαζόμαστε, όμως, ενίσχυση λόγω και των κλιματικών αλλαγών.

5. Έχουν εξακριβωθεί τα αίτια που προκάλεσαν τις φωτιές;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ναι. Όσον αφορά τη μεγάλη φωτιά του καλοκαιριού δεν έχει βγει ακόμη επίσημο πόρισμα γιατί έχει ζητηθεί η γνώμη ξένου εμπειρογνώμονα, την οποία και αναμένουμε. Το πόρισμα της ντόπιας αρμόδιας αρχής (Ηλεκτρομηχανολογικές Υπηρεσίες και Αστυνομία) είναι πως η φωτιά προκλήθηκε από καλώδια της ΑΗΚ.

6. Υπήρξαν παραλήψεις από πλευράς συνεργασίας κυβερνητικών τμημάτων; Είναι επαρκές το παρόν σύστημα συντονισμού;

Το παρόν σύστημα δουλεύει καλά αλλά χρειάζεται ενίσχυση. Έχουμε υποβάλει πρόταση για ενίσχυση βραχυπρόθεσμων αναγκών και υπόμνημα για ενίσχυση μεσοπρόθεσμων αναγκών. Το Τμήμα Δασών έχει ζητήσει τα πιο κάτω:

• δημιουργία επιπρόσθετου σώματος «Δασο-commandos», το οποίο να είναι ευέλικτο και ταχυκίνητο.
• Αύξηση πυροσβεστικού εξοπλισμού οχημάτων
• Ένα ακόμη αεροπλάνο
• Δύο ακόμη ελικόπτερα (τα οποία και αναμένονται)

Μία από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε είναι η δυσκολία κατασκευής έργων υποδομής σε ιδιωτική γη στην ύπαιθρο. Χρειάζεται η συγκατάθεση του ιδιοκτήτη προτού γίνει οτιδήποτε, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο στην πράξη. Σε συνεργασία με την Γενική Εισαγγελία ψάχνουμε τώρα νόμιμους τρόπους για να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες αυτές.

7. Τι μέτρα έχει λάβει ως τώρα η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της οικολογικής καταστροφής που είναι αποτέλεσμα της φωτιάς;

Για τις φωτιές στο Σαiττά και τις πυρκαγιές στη Καλαβασό και την Συκόπετρα έχουν γίνει συναντήσεις των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών. Πρώτη φορά γίνονται τέτοιες συναντήσεις, με σκοπό την αποκατάσταση των ζημιών, την αποφυγή πλημμυρών και τη διάβρωση εδάφους. Για τον Σαiττά έχει ολοκληρωθεί το σχέδιο αποκατάστασης, για την Καλαβασό ετοιμάζεται, ενώ για την Συκόπετρα έχουν γίνει προτάσεις.

Την αποκατάσταση επισπεύδει χρηματοδότηση του προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης. Οι ιδιώτες μπορούν να πάρουν οικονομική ενίσχυση για αποκατάσταση των ζημιών.

8. Υπάρχει στρατηγική του Τμήματος Δασών για αναζωογόνηση καμένων περιοχών Φύσης 2000;

Ναι, υπάρχει για περιοχές που είναι κρατική γη. Οι περιοχές κρατικής ιδιοκτησίας αποτελούν το 80% του χερσαίου τμήματος του δικτύου Φύση 2000. Το υπόλοιπο 20% αποτελείται από γη ιδιωτικής ιδιοκτησίας, για το οποίο θα αποφασιστεί η στρατηγική.

Γίνονται προσπάθειες αποκατάστασης των αρχικών φυσικών οικοτόπων, με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον.

9. Πιστεύετε πως η αναδάσωση είναι η σωστή επιλογή; Για ποιους λόγους;

Σε κάποιες περιπτώσεις ναι, σε άλλες όχι. Η αναδάσωση δεν είναι η σωστή επιλογή σε οικοτόπους ή/και σε είδη βλάστηση που αναγέννιουνται μόνα τους. Είδη όπως τα πλατύφυλλα και οι θαμνώνες αναγεννιούνται μόνα τους. Κάτω απ'τις σωστές συνθήκες ένα  ώριμο πευκόδασος μπορεί να αναγεννηθεί μόνο του.

Τα κωνοφόρα δάση, όμως, δεν αναγεννιούνται από μόνα τους, αφού φυτρώνουν μόνο από σπόρο (και όχι από 'παραπούλια'). Σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται η αναδάσωση.

10. Τον τελευταίο καιρό έχουμε ακούσει πολλά για επίδοξους εμπρηστές σε διάφορα σημεία της Κύπρου (Πάνω Πύργο, Λεμεσό, Άλασσα). Ποιοι λόγοι προκαλούν αυτή τη συμπεριφορά και πώς το αντιμετωπίζουν οι αρχές;

Πολλές από αυτές τις περιπτώσεις έχουν εξιχνιαστεί από την Αστυνομία και οι λόγοι που ωθούν τους εμπρηστές περιλαμβάνουν λόγους εκδίκησης, παράπονα για τις αρχές και γενικά ψυχολογικούς  λόγους. Με τον εμπρησμό τα άτομα αυτά θέλουν να δώσουν κάποιο μήνυμα. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος σκέψης των ατόμων αυτών και δυστυχώς δεν λύνεται με την διαφώτιση. Ευτυχώς, όμως αυτές οι φωτιές δεν προκαλούν, συνήθως, μεγάλες καταστροφές.

Γίνε Φίλος

Για να γίνεις φίλος κάνε κλικ εδώ

Αρχείο

Κάνε κλικ εδώ για τα παλιά τεύχη του περιοδικού μας

Ενδιαφέρουσες Συνδέσεις

Επικοινωνία

Οι εισηγήσεις και παρατηρήσεις σας είναι ευπρόσδεκτές! Επικοινωνήστε μαζί μας στο info@terracypria.org