Δωρεάν φωτοβολταϊκά στους δημότες
Γράφει ο Κώστας Ορουντιώτης

Κώστα ΟρουντιώτηςΜε την ευκαιρία της έναρξης του νέου κύκλου χρηματοδότησης 2007-13 από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ίδρυμα Terra Cypria εισηγείται μια νέα πρόταση στον τομέα προώθησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), η οποία συνδυάζει την καινοτομία και την επιχειρηματική ανταγωνιστικότητα με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης.

Η Κύπρος έχει θέσει ως ενδεικτικό στόχο την παραγωγή ποσοστού 6% της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μέχρι το 2010. Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί με την αξιοποίηση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Παρόλο που στη Κύπρο διαθέτουμε περισσότερη ηλιακή παρά αιολική δυναμικότητα, προωθούνται τα αιολικά πάρκα παρά τις τοπικές αντιδράσεις. Γεγονός παραμένει πως για διάφορους λόγους ούτε ένα πάρκο δεν έχει αρχίσει ακόμη να λειτουργεί. Ταυτόχρονα, δεν αξιοποιείται η διαθέσιμη ηλιακή ενέργεια, λόγω:
α) της μη συμμετοχής των πολιτών
β) ακρίβειας των φωτοβολταϊκών συστημάτων, και
γ) της ανάγκης εξασφάλισης μεγάλου χώρου εγκατάστασης τους

Το Ίδρυμα μας προτείνει μια κοινή λύση για τα προβλήματα της συμμετοχής των πολιτών, της ακρίβειας και του χώρου. Η λύση αυτή βασίζεται στην αξιοποίηση του αστικού χώρου και δη των ιδιωτικών και δημοτικών κτιρίων και υποστατικών για παραγωγή ηλεκτρονικής ενέργειας σε ευρεία κλίμακα.

Έχει παρατηρηθεί ότι οι πολίτες δεν συμμετέχουν στα προγράμματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας διότι πιστεύουν ότι τα κέρδη από μια τόσο μεγάλη επένδυση θα είναι μηδαμινά. Επίσης, η γραφειοκρατία που απαιτείται για την εγκατάσταση και την επιχορήγηση τους είναι ένας από τους σημαντικότερους αποθαρρυντικούς παράγοντες. 

Προτείνουμε οι μεγάλοι δήμοι και οι γειτονικές κοινότητες, σε συνεργασία με άλλους φορείς, να δημιουργήσουν μία δημόσια εταιρία (κερδοσκοπική ή κοινωφελή), με σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα και την πώληση της στην ΑΗΚ. Δικαίωμα συμμετοχής στην εταιρεία αυτή θα έχουν όλοι οι πολίτες και εταιρείες που έχουν ιδιόκτητα κτίρια στην πόλη, ή/και ενοικιαστές που θα εξασφαλίσουν  άδεια από τον ιδιοκτήτη του κτιρίου.

Η δημόσια εταιρεία θα εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά συστήματα δυναμικότητας μέχρι 20 kwh στην οροφή της κατοικίας/γραφείου/υποστατικού των συμμετεχόντων. Τα φωτοβολταϊκά συστήματα θα ανήκουν στη δημόσια εταιρία, η οποία θα καταβάλλει ένα μικρό ενοίκιο στους ιδιοκτήτες των κτιρίων για την χρήση των οροφών τους. Μετά από πάροδο 10 ετών το φωτοβολταϊκό σύστημα θα ανήκει εξ ολοκλήρου στον ιδιοκτήτη του κτιρίου.

Η συμμετοχή των πολιτών στο προτεινόμενο πρόγραμμα αναμένεται να είναι μεγάλη, αφού το πρόγραμμα θα προωθηθεί ενεργά από τις τοπικές αρχές και τους εμπλεκόμενους τοπικούς παράγοντες, δηλαδή τους δήμους, τις κοινότητες, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις  και τους μη κυβερνητικούς οργανισμούς. Η ουσία του μηνύματος που θα πρέπει να τονιστεί στους δημότες, είναι ότι συμμετέχοντας στο πρόγραμμα όχι μόνο θα συμβάλουν στον αγώνα για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά θα έχουν και οικονομικό όφελος, μικρό μεν τα πρώτα 10-χρόνια αλλά πολύ μεγαλύτερο μετά, όταν θα τους ανήκει πλέον το φωτοβολταϊκό σύστημα (το τερπνόν μετά του ωφελίμου).

Από την υλοποίηση του προγράμματος αυτού θα προκύψουν αρκετά πλεονεκτήματα. Η τιμή των ηλιακών συστημάτων θα μειωθεί, αφού η δημοτική/δημόσια εταιρεία θα αγοράζει μεγάλες ποσότητες φωτοβολταϊκών πλαισίων, μετασχηματιστών και άλλων εξαρτημάτων, εξασφαλίζοντας έτσι φθηνότερες τιμές. Επιπλέον, αφαιρείται αμέσως από την οικονομική εξίσωση, το κόστος αγοράς γης για εγκατάσταση μεγάλης ισχύος φωτοβολταϊκού σταθμού, μια και θα χρησιμοποιούνται στέγες υφιστάμενων κτιρίων. Επίσης η δημόσια εταιρεία θα μπορεί να χρησιμοποιεί σαν υπο-εργολάβους, εταιρείες που ήδη λειτουργούν στον τομέα αυτό και έτσι θα αποφύγει το οικονομικό βάρος μιας πλήρους τεχνικά στελεχωμένης οργάνωσης.

Ο προτεινόμενος χώρος εγκατάστασης των ηλιακών συστημάτων είναι χώρος ήδη κατειλημμένος κτιριακά. Έτσι όχι μόνο δεν θα υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον από την κατασκευή ενός σταθμού ηλιακής ενέργειας, αλλά θα γίνεται διπλή και αειφόρα χρήση υφισταμένων κτιρίων.

Η δημόσια εταιρεία θα μπορεί να χρηματοδοτηθεί αρχικά από 'πράσινα δάνεια', εισφορές των δήμων και κοινοτήτων, επιχορήγηση που προσφέρεται από τη Κυπριακή Κυβέρνηση και την πώληση ηλεκτρικού ρεύματος στην ΑΗΚ. Η Κυβέρνηση έχει ήδη ιδρύσει ένα ειδικό ταμείο για την προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Το ταμείο αυτό χρηματοδοτεί το 55% του κόστους εγκαταστάσης για φωτοβολταϊκά συστήματα μέχρι 20 kwh. Η δημόσια εταιρεία θα αποταθεί στο ταμείο εκ μέρους του κάθε πολίτη που συμμετέχει στο πρόγραμμα της για την επιχορήγηση αυτή. Η επιχορήγηση θα ανήκει στην δημόσια εταιρεία και θα βοηθήσει στην απόσβεση των πράσινων δανείων. Μια άλλη πηγή χρηματοδότησης είναι τα διάφορα προγράμματα της Ε.Ε. για το 2007-2013, που χρηματοδοτούν τον άξονα της παραγωγής και διαχείρισης ενέργειας από ΑΠΕ.

Με την υλοποίηση της ιδέας αυτής, οι δήμοι της Κύπρου θα αναδειχθούν πρωτοπόροι στον τομέα της παραγωγής ηλεκτρισμού από ηλιακή ενέργεια, συνεισφέροντας στην επίτευξη των ενεργειακών στόχων της χώρας μας και ενθαρρύνοντας την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.